RBI બેંકો માટે FX જોખમ નિયમોમાં ફેરફાર કરે છે, વૈશ્વિક સંરેખણ પર પ્રતિસાદ માંગે છે

નિયામકીય પરિવર્તન ચાલી રહ્યું છે

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ બુધવારે સુધારાના પ્રસ્તાવો જાહેર કર્યા છે જે કોમર્શિયલ બેંકો તેમના વિદેશી વિનિમય એક્સપોઝર (FX exposure) નું મૂલ્યાંકન કેવી રીતે કરે છે અને આવા જોખમો સામે કેટલી મૂડી (capital) રાખવી પડશે, તે પદ્ધતિને મૂળભૂત રીતે બદલશે. આ ફેરફારો ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં જોખમ વ્યવસ્થાપન ફ્રેમવર્ક (risk management frameworks) માં એક નોંધપાત્ર પુન:સંતુલન સૂચવે છે.

વૈશ્વિક માપદંડો સાથે સંરેખણ

આ ફેરફારો ઘરેલું નિયમોને આંતરાષ્ટ્રીય શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ (international best practices) સાથે સુમેળ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે, તેમ સેન્ટ્રલ બેંકે જણાવ્યું છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય તમામ નિયંત્રિત નાણાકીય સંસ્થાઓમાં વિદેશી વિનિમયની અસ્થિરતા (FX volatility) નું સંચાલન કરવા માટે એક સમાન અને મજબૂત અભિગમને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

મુખ્ય સૂચિત ફેરફારો

સૂચિત માળખા હેઠળ, બેંકો હવે onshore અને offshore નેટ ઓપન પોઝિશन्स (net open positions) ની અલગથી ગણતરી કરશે નહીં. તેના બદલે, એકીકૃત ગણતરી ફરજિયાત રહેશે. RBI કેટલીક "સ્ટ્રક્ચરલ" (structural) વિદેશી ચલણ રોકાણોને, વિદેશી પેટાકંપનીઓ અથવા શાખાઓમાં, નેટ ઓપન પોઝિશન ગણતરીઓમાંથી બાકાત રાખવાની મંજૂરી આપવાનું પણ વિચારી રહ્યું છે.

FX જોખમ ગણતરી માટે "શોર્ટકટ" (shorthand) પદ્ધતિમાં સુધારો કરવો એ એક નોંધપાત્ર ગોઠવણ છે, જે વૈશ્વિક નિયામકીય પ્રવાહો સાથે સુસંગત રહીને, સોના (gold) માં ઓપન પોઝિશન્સને અલગ રીતે ગણશે. વધુમાં, બેંકોએ તેમના વિદેશી કામગીરીમાંથી તમામ એકત્રિત થયેલા અથવા ન ભરાયેલા વધારાના નફા (un-remitted surpluses) ને તેમની નેટ સ્પોટ પોઝિશન (net spot position) ગણતરીઓમાં શામેલ કરવો પડશે. RBI હાલમાં આ દરખાસ્તો પર જાહેર પ્રતિસાદ માંગી રહ્યું છે, અને નવા નિયમો 1 એપ્રિલ, 2027 થી અમલમાં મૂકવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.